17 Haziran 2015 Çarşamba

İnternet Haber Portallarının Sorumluluğu: Delfi SA v. Estonya (Büyük Daire) Kararı açıklandı

Dün 16 Haziran 2015 günü İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi Büyük Dairesi Delfi AS v. Estonya (64569/09) davasında verdiği kararında ticari bir şirkete ait internet haber portalına kullanıcı yorumlarından dolayı ceza sorumluluğu yönelten Estonya adli mercilerin başvurucu şirketin ifade özgürlüğü ihlaline ilişkin şikayetini oy çokluğu ile reddetti. Anılan davayla ilgili olarak başvuru daha önce Mahkeme’nin 1. Dairesi önüne gelmiş ve 1. Daire, 10 Ekim 2013 tarihli kararında, oyçokluğu ile ifade özgürlüğü ihlali bulunmadığına karar vermişti.

Delfi SA v. Estonya davası, kullanıcılarca oluşturulan saldırgan yorumlar nedeniyle bir İnternet haber portalının sorumluluğu hakkında Mahkeme tarafından incelemede bulunulan ilk dava olma özelliğine sahip. Ticari temelde bir haber portalı işleten başvurucu şirket, bir vapur şirketi hakkındaki online haber hakkında okuyucularının oluşturduğu saldırgan (Mahkeme bu yorumları “nefret söylemi” olarak nitelemiştir) yorumlar nedeniyle ulusal mahkemeler tarafından sorumlu tutulmuş olduğundan şikayet etmiştir. Vapur şirketinin avukatlarının talebi üzerine, başvurucu şirket yayınlanmalarının üzerinden altı hafta geçtikten sonra saldırgan yorumları kaldırmıştır. Buna rağmen Estonya Mahkemeleri bu önlemi yeterli görmemiş ve davalı şirketin 320 Euro para cezası ödemesine hükmetmişlerdir.

Strazburg Mahkemesi, başvurucu şirketin ceza sorumluluğuna ilişkin Estonya mahkemelerinin tespitte bulunmalarının, özellikle mevcut yorumların aşırı olmaları, ticari temelde işletilen bir haber portalının profesyonel bir şekilde yöneten başvurucu tarafından yayınlanan bir habere tepki olarak yorumların yazılmış olması nedeniyle portalın ifade özgürlüğü üzerindeki kısıtlamaların haklı ve orantılı olduğundan ifade özgürlüğünü düzenleyen Sözleşme’nin 10. maddesinin ihlali olmadığına hükmetmiştir.

Mahkeme’nin 1. Daire 10 Ekim 2013 tarihli kararını açıklaması üzerine internet özgürlüğü ve ifade özgürlüğü konusunda uzman örgütlerin ve akademik çevrelerin karara karşı ağır eleştiriler yönelttiğine tanık olmuştuk (bkz., bu konudaki eleştirilerin en derli toplularından birisi Belçika Ghent Üniversitesi’nde medya özgürlüğü üzerine çalışmalar yapan Prof.Dr. Dirk Voorhoof tarafından Strasbourg Observers adlı blogda dile getirilmiştir. Anılan daire kararına ve Büyük Daire kararlarına karşı Dirk Voorhoof'un yazılarında Mahkeme'nin bu soruna yaklaşımının haber portallarının politikaları üzerinde bir takım sonuçları olacağını söyleyerek eleştirmiştir. Mahkeme’nin Büyük Daire çoğunluğunun bu eleştirilere pek itibar etmediği anlaşılmaktadır.

Anılan kararda yargıçlar Sajo ve Tsotsoria’nın karşı oylarının (dissenting) gerekçeleri ile yargıçlar Karakaş, Raimondi, de Gaetano ve Kjølbro’nun (concurring) ayrık oy gerekçeleri bulunmaktadır.

Hiç yorum yok: