24 Haziran 2011 Cuma

Kişisel Verilerin Korunması Bilgi Notu -II-

Kişisel verilerin korunmasına ilişkin Mahkeme içtihatlarına dün kaldığımız yerden devam ediyoruz. 


Gizli izleme veri tabanları
  • Shimovolos v. Rusya - 21/06/2011: bir insan hakları aktivisti olan başvurucunun yakalanmasıyla bağlantılı olarak, gizli bir güvenlik izleme veritabanına kaydedilerek hareketlerinin izlenmesini, Mahkeme hem 5.maddenin 1.fıkrası hem de 8. maddenin ihlali olduğu tespitinde bulunmuştur. Mahkeme bu sonuca varırken, başvurucunun adının kayıtlı olduğu veritabanının yayınlanmamış bir başkanlık emriyle oluşturulduğu ve kamuoyunun bu veritabanına erişimi bulunmadığı; bu nedenle de halkın buraya bireylerin neden kaydedildiklerini, hangi bilgilerin girildiğini, süresini, nasıl saklandığını ve kullanıldığını ve kimin bu veritabanı üzerinde kontrolü olduğunu bilemediği gerekçesine dayanmıştır.
Arşiv kayıtları ve bilgiye erişim
  • Rotaru v. Romanya - 04/05/2000: Mahkeme bu davada aşağıdaki yorumda bulunmuştur:
"Kamusal bilgi eğer yetkililer tarafından sistematik bir şekilde toplanır ve dosyalanırsa özel yaşam kapsamında değerlendirilebilir. Bu tarz bir bilgi bir kimsenin uzak geçmişine ilişkinse bu [özel yaşam kapsamında değerlendirilme durumu] hepsinden daha gerçekçidir." (43.paragraf)
Bilgiye erişim (sosyal hizmetler, ulusal güvenlik)

  • Gaskin v. Birleşik Krallık - 07/07/1989: bir çocuk olarak bakım altında tutulmuş bulunan başvurucu, reşit olunca kişisel sorunlarının üstesinden gelebilmek için geçmişini öğrenmek istemiştir. Buna karşın dosyasında gizli bilgiler bulunduğu gerekçesiyle dosyasına ulaşma talebi reddedilmiştir. Mahkeme burada 8. madde ihlalini tespit ederken, başlıbaşına bir gizli bilgi sisteminden hareket etmemiştir. Ancak, Mahkeme'ye göre, başvurucunun bilgiye ulaşma talebinin reddine ilişkin nihai kararın bağımsız bir merci tarafından alınmamış olması 8. madde ihlalidir.
Gizli servisler tarafından tutulan verilere erişim


  • Rotaru v. Romanya - (yukarıda anıldı): başvurucu Romanya İstihbarat Teşkilatı (RIS) tarafından bir dosyada tutulan hakkındaki gerçek dışı bilginin yanlışlığını kanıtlamanın imkansızlığından şikayetçi olmuştur. Başvurucu, 1948 yılında komünist rejime ilişkin eleştirilerini açıkladığı için bir yıl hapse mahkum edilmiştir. Mahkeme, RIS tarafından başvurucunun özel yaşamı hakkında tutulan ve kullanılan bu bilginin "yasaya uygun olarak" gerçekleştirilmemiş olması nedeniyle 8. madde ihlali tespit etmiştir. Bunun yanında, Mahkeme, başvurucunun saklanan veriye itiraz etme ya da mevcut verinin gerçekliğini çürütme olanağının bulunmaması nedeniyle 13. madde ihlali de bulgulamıştır.
  • Haralambie v. Romanya - 27/10/2009: Başvurucu, komünist rejim sırasında gizli servis tarafından hakkında oluşturulmuş dosyanın kendisine gösterilmesi talebinin engellenmesinden şikayetçi olmuştur. Mahkeme, 8. madde ihlalini tespit ederken, ne nakledilen dosyanın kapsamı ne de arşiv sistemindeki eksikliklerin başvurucunun talebinin karşılanmasındaki altı yıllık gecikmeyi haklı gösteremeyeceği gerekçesine dayanmıştır.
Yargı mercileri tarafından tutulan dosyalar
  • Bouchacourt v. Fransa; Gardel v. Fransa ve M.B. v. Fransa - 17/12/2009: Başvurucular, kendilerinin ulusal cinsel suçlar veritabanına alınmalarından şikayetçi olmuşlardır. Mahkeme, başvurucuların taleplerini redderken, özellikle polis tarafından kullanılan verilerin otomatik olarak işlenmesinin kişisel verilerin korunmasındaki temel rolünü teyit ederken, bu uygulamanın 8. madde ihlali olmadığına karar vermiştir.
  • Dimitrov - Kazakov v. Bulgaristan - 10/02/2011: Başvurucunun ismi, hakkında hiçbir zaman bir dava açılmamış olmasına rağmen, polis tarafından sorgulanmasının ardından bir tecavüz olayına gönderme ile polis veritabanında "suçlu" olarak kaydedilmiştir. Kendisi daha sonra değişik defalar tecavüz ya da genç kız kayıp vakalarına ilişkin olarak polis tarafından bir dizi denetime tabi tutulmuştur. Mahkeme 8. madde ihlali tespit ederken, başvurucunun veritabanına dahil edilmesinin yasal temeli olmadığı gerekçesine dayanmıştır. Mahkeme ayrıca, 8. maddeyle bağlantılı olarak 13. madde ihlali de tespit etmiştir.
  • Biyolojik verilere ilişkin olarak, bkz., S ve Marper v. Birleşik Krallık - 04/12/2008 kararı.
Tıbbi veriler
  • Chave v. Fransa - 09/07/1991: Başvurucu kendisinin bir akıl hastanesine zorunlu olarak yatırılmasına ilişkin dosyasındaki  bilginin açıklanmasının hukuk dışı olduğundan şikayetçi olmuştur. Mahkeme, başvurucunun sağlığının ve  başkalarının hak ve özgürlüklerinin ve erişim kurallarının uygun bir gizlilik yoluyla korunması amacıyla kişisel dosyasının oluşturulduğunu; dosyasına erişim kurallarının varlığı, psikiyatri kurumunun dışından sadece tüketici kategoride kişinin dosyasına erişebilmesi nedeniyle başvurunun açıkça temelsiz olması nedeniyle kabuledilemez bulunmasına karar vermiştir.
  • Z. v. Finlandiya - 25/02/1997: Bir cinsel saldırıya ilişkin yargılama bağlamında, kendisine HIV bulaşmış bulunan başvurucu hakkındaki tıbbi bilginin açıklanması. Mahkeme, Helsinki Temyiz Mahkemesinde başvurucunun kimliğinin ve tıbbi durumunun yayınlanmasını 8. madde ihlali olarak tanımlamıştır.
  • M.S. İsveç - 27/08/1997: başvurucu hakkında kürtaj yaptırdığı bilgisini içeren tıbbi kayıtların bir sosyal güvenlik kuruluyla paylaşılması. Mahkeme, bu davada kadın kliniğinin, söz konusu kurulun başvurucunun sırtındaki yaralanma için tazminat talebini incelemekle sorumlu bir organ olması nedeniyle başvurucunun tıbbi kayıtlarını iletmesi için ilgili ve yeterli sebepleri bulunduğu gerekçesiyle başvurucunun 8. madde uyarınca güvence altındaki haklarının ihlal edilmediği sonucuna varmıştır.
  • S. ve Marper v. Birleşik Krallık - 04/12/2008: Bu davada Mahkeme, kendilerine karşı yürütülen bir ceza yargılaması beraat kararıyla diğeri ise takipsizlikle sona erdirildikten sonra başvuruculardan alınmış olan parmak izleri ve hücre örneklerinin bir veritabanında belirsiz süre ile tutulması nedeniyle 8. maddenin ihlaline hükmetmiştir.
İşe alınma bağlamında
  • Leander v. İsveç - 23/03/1987: bir marangozun işe alınmasında gizli polis dosyasının kullanılması. Yasaklı bir askeri güvenlik bölgesi yakınlarındaki Karlskrona'daki Denizcilik Müzesinde geçici işçi olarak çalışırken, hakkındaki bir personel denetimi yürütülmesi sonucunda, Bahriye'de yetkili komutan kendisinin artık istihdam edilmemesine karar vermiştir. Başvurucu, eski bir Komünist Partisi ve sendika üyesidir. Mahkeme, bu davada İsveç personel denetim sisteminin 8. madde gereklerini karşılayan koruyucular içerdiği gerekçesiyle 8. maddenin ihlal edilmediğine karar vermiştir. Mahkeme, bu davada, İsveç Hükümetinin ulusal güvenlik çıkarlarının başvurucunun bireysel çıkarlarının üstünde olduğuna karar verme hakkının bulunduğu sonucuna varmıştır.
  • Halford v. Birleşik Krallık - 25/06/1997: Birleşik Krallık'taki en yüksek kademedeki kadın polis memuru olan başvurucu yedi yıllık kıdem alma süresinin geçmiş olmasına rağmen Emniyet Müdür Yardımcısı postuna getirilmediği için ayrımcılık davası açmıştır. Başvurucu davanın görülmesi sırasında kendisine karşı kullanılmak üzere bilgi toplamak amacıyla telefon görüşmelerinin dinlendiğini ileri sürmüştür. Mahkeme, başvurucunun büro telefonundan yaptığı görüşmelerinin dinlenmesi nedeniyle 8. maddenin ihlal edildiğine; ancak evinden yaptığı telefon konuşmalarına ilişkin bu yönde herhangi bir bulgu bulunmadığı için evine ilişkin ihlal olmadığına karar vermiştir.
  • Copland v. Birleşik Krallık - 03/04/2007: Başvurucunun işyerinde e-postalarının izlenmesinin hukuken öngörülmemiş olduğu gerekçesiyle Mahkeme tarafından başvurucunun 8. maddede düzenlenen haklarının ihlal edildiğine karar verilmiştir.








Hiç yorum yok: